| Waar gaat deze les over? – over onrecht en gerechtigheid – over Gods passie voor recht en de onze – over het werk van International Justice Mission |
| Jesaja 1: 17 Zoek het recht, houd tirannen in toom, bied wezen bescherming, sta weduwen bij. |
NB
Dit materiaal is gemaakt voor de verdere verwerking van een preek over gerechtigheid die op 1 mei 2016 door Arjen ten Brinke in de Ichthuskerk gehouden is. Heb je de preek gemist dan is die terug te luisteren via de website www.ichthuskerkdenhaag.nl .
Het materiaal hieronder is waarschijnlijk teveel om op één avond te behandelen. Maak daarom van tevoren een keus welke onderdelen je wilt behandelen.
1.Intro
Iedereen denkt even persoonlijk na over de volgende vraag:
Waar denk je aan als je het woord ‘onrecht’ hoort? Kun je een concreet geval van onrecht beschrijven? Maak daarna een rondje waarbij ieder antwoord geeft op deze vragen.
2 filmintro
Bekijk samen één van de volgende filmpjes:
of
Bespreek kort welke indruk het filmpje achterlaat. Wat roept het bij je op?
(NB Als je hieronder kiest om onderdeel a. van de verwerking te behandelen, dan kun je het introductiefilmpje overslaan)
- Verwerking
- TED-talk Gary Haugen
Gary Haugen is christen,mensenrechten-advocaat en de stichter van International Justice Mission. Hij schreef het boek ‘The Locust Effect’, waarin hij laat zien dat ontwikkelingshulp en armoedebestrijding dweilen met de kraan open is als het niet gepaard gaat met versterking van het rechtssysteem.
In een TED-talk heeft hij dat indringend onder woorden gebracht.
Bekijk samen: https://www.ted.com/talks/gary_haugen_the_hidden_reason_for_poverty_the_world_needs_to_address_now?language=nl
Bespreek daarna het filmpje aan de hand van de volgende vragen:
– na een moment stilte beantwoordt ieder de vraag: ‘Wat raakte je het meest in het verhaal van Gary Haugen?’
– Maakt het voor je reactie op dit verhaal uit dat je christen bent? Zo ja, in welk opzicht? - Bespreking van de preek
Afgelopen zondag is in de Ichthuskerk in de morgendienst aandacht besteed aan het thema ‘Gerechtigheid’. (Waren sommigen er niet bij? Laat de anderen ze er kort over vertellen).
Bespreek samen de dienst aan de hand van de volgende vragen:
– Wat heeft je positief geraakt?
– Waar gingen je hakken in het zand? Wat vind je moeilijk?
– Zijn er dingen die wilt veranderen of keuzes die je hebt gemaakt naar aanleiding van deze dienst?c. Bijbelstudie ‘God en gerechtigheid’
Lees de volgende teksten (om de beurten een tekst):
- Hij bestuurt de wereld naar recht en wet, alle volken berecht hij eerlijk. Moge de HEER een burcht zijn voor de verdrukte, een burcht in tijden van nood. – Psalm 9:9-10
- De HEER maakt zich bekend en doet recht, door zijn hand komt de goddeloze ten val. – Psalm 9:16
- Rechtvaardig is de HEER, hij heeft rechtvaardigheid lief. – Psalm 11:7
- De HEER doet wat rechtvaardig is, hij verschaft recht aan de verdrukten. – Psalm 103:6
- Dit weet ik: de HEER doet recht aan zwakken en armen. – Psalm 140:13
- Het is niet goed een goddeloze te bevoorrechten en het recht van een rechtvaardige te schenden. – Spreuken 18:5
- De rechtvaardige geniet ervan het recht in acht te nemen, wie onrecht doet, wacht ellende. – Spreuken 21:15
- Een rechtvaardige erkent de rechten van de armen, een goddeloze is daar blind voor. – Spreuken 29:7
- Leer goed te doen. Zoek het recht, houd tirannen in toom, bied wezen bescherming, sta weduwen bij. – Jesaja 1:17
- Want de HEER is een God van recht. Gelukkig de mens die op hem wacht. – Jesaja 30:18
- De wet vindt zijn oorsprong in mij, en mijn recht zal een licht zijn voor alle volken. – Jesaja 51:4
- Dit zegt de HEER: Handel rechtvaardig, handhaaf het recht; de redding die ik breng is nabij, en weldra openbaar ik mijn gerechtigheid. – Jesaja 56:1
- Is dit niet het vasten dat ik verkies: misdadige ketenen losmaken, de banden van het juk ontbinden, de verdrukten bevrijden, en ieder juk breken? – Jesaja 58:6
- De HEER zag het, en het was slecht in zijn ogen dat er geen recht meer was. – Jesaja 59:15
- Dit zegt de HEER: Handhaaf het recht elke dag, red wie beroofd werd uit de handen van zijn onderdrukker. – Jeremia 21:12
- Wee hem die zijn huis op onrechtvaardigheid bouwt, die de bovenvertrekken met onrecht schraagt, die anderen voor zich laat werken, maar hun geen loon betaalt. – Jeremia 22:13
- Ik heb een afkeer van jullie feesten, ik wijs ze af, jullie samenkomsten verdraag ik niet. Ik schep geen behagen in de brand- en graanoffers die jullie mij brengen; de vetgemeste beesten van jullie vredeoffers keur ik geen blik waardig. Bespaar mij het geluid van jullie liederen; de klank van jullie harpen wil ik niet horen. Laat liever het recht stromen als water, en de gerechtigheid als een altijd voortvloeiende beek. – Amos 5:21-24
- Er is jou, mens, gezegd wat goed is, je weet wat de HEER van je wil: niets anders dan recht te doen, trouw te betrachten en nederig de weg te gaan van je God. – Micha 6:8
- Dit zegt de HEER van de hemelse machten: Spreek eerlijk recht, wees goed en zorgzaam voor elkaar; onderdruk geen weduwen en wezen en ook geen vreemdelingen en armen, en wees er niet op uit om een ander kwaad te doen. – Zacharia 7:9-10
- Wee jullie, schriftgeleerden en Farizeeën, huichelaars, jullie geven tienden van munt, dille en komijn, maar veronachtzamen wat in de wet zwaarder weegt: recht, barmhartigheid en trouw, terwijl men het een zou moeten doen zonder het andere te laten. – Mattheus 23:23
- [Jezus:] ‘De Geest van de Heerrust op mij, want hij heeft mij gezalfd. Om aan armen het goede nieuws te brengen heeft hij mij gezonden, om aan gevangenen hun vrijlating bekend te maken en aan blinden het herstel van hun zicht, om onderdrukten hun vrijheid te geven, om een genadejaar van de Heer uit te roepen.’ -Lukas 4:18-19
Neem daarna een moment stilte waarin ieder één vers uitkiest dat hem of haar bijzonder aanspreekt.
– Iedereen noemt de gekozen tekst. Waarom sprak deze tekst je zo aan?
– Wat is volgens deze teksten gerechtigheid/rechtvaardigheid ?
– Wat leert deze teksten je over God? En over jezelf?
- Bijbelstudie Lukas 10: 25-37
Lees samen Lukas 10: 25-37.
bespreek deze gelijkenis aan de hand van de volgende vragen:
– Waarom stelt de wetgeleerde de vraag: ’Wie is mijn naaste?’, en wat maakt Jezus’ antwoord duidelijk?
– Jezus vertelt de wetgeleerde niet ‘er lag een samaritaan langs de kant van de weg, en toen kwam jij langs’, maar ér lag iemand als jij langs de weg, en toen kwam er een samaritaan langs’. Waarom vertelt Jezus het zo?
– probeer jezelf te herkennen in alle drie de posities: als ‘prietser/leviet’, als ‘slachtoffer langs de weg’ en als ‘de samaritaan’. Wat leert elk van die posities je?
– er wordt gezegd dat het christendom in het romeinse rijk zich met name zo snel kon verspreiden omdat de christenen zo onbaatzuchtig waren in hun hulp voor armen, zieken en mensen in nood. Hoe zou dat vandaag zijn? Ken je voorbeelden uit je eigen omgeving? - De belijdenis van Belhar
Lees het volgende citaat
“Wij geloven dat God in een wereld vol onrecht en vijandschap op een bijzondere wijze de God van de noodlijdenden, de armen en ontrechten is en dat Hij zijn kerk roept om Hem hierin te volgen; dat de kerk daarom mensen in elke vorm van lijden en nood moet bijstaan, wat onder anderen inhoudt, dat de kerk zal getuigen en zal strijden tegen elke vorm van ongerechtigheid zodat het recht als water zal golven en gerechtigheid als een immer vloeiende beek; dat de kerk als eigendom van God moet staan waar Hij staat: namelijk tegen de ongerechtigheid en bij de ontrechten.” (uit de belijdenis van Belhar 1986)
Bespreek:
– zouden wij als kerk met deze belijdenis in moeten stemmen?
– als we in zouden stemmen, welke actie zouden we daar dan aan moeten koppelen? - Concrete actie
Er is ongelofelijk veel onrecht in deze wereld. Denk allemaal een tijdje na over deze vraag: wat zou ik concreet kunnen doen voor mensen die lijden onder onrecht, en welk actiepunt zou ik de komende week al in praktijk kunnen brengen.
Maak een rondje waarbij ieder noemt wat hij of zij zou kunnen doen, en elk concreet actiepunt er gekozen is. Bespreek dit samen, en bidt voor elkaar. - Gebed
(suggesties voor het gebed))
– Inventariseer zoveel mogelijk vormen van onrecht. Maak dat zo concreet mogelijk. Bespreek kort wat je daar zelf aan zou kunnen doen. Verdeel de gebedspunten. Bidt vervolgens steeds voor:
a. de slachtoffers van die vorm van onrecht
b. om herstel van recht, voor de mensen die zich daarvoor inzetten
c. voor onze inzet om wat te doen tegen onrecht
– Vorm tweetallen. Vertel elkaar op welke manier je je meer in zou kunnen en willen zetten in de strijd tegen onrecht. Formuleer daarbij ook 1 of 2 heel concrete dingen die je wil gaan doen. Bidt nu voor elkaar. Spreek af wanneer je weer contact zult hebben om te vragen hoe het gegaan is met de concrete voornemens.
Achtergrondmateriaal
– Wil je nog 4 bijeenkomsten wijden aan dit thema, download dan gratis de studiegids ‘Het goede nieuws over onrecht’. Binnenkort beschikbaar via de website www.ijmnl.org
– Voor meer informatie over International Justice Mission:
website: www.ijmnl.org
FB: https://www.facebook.com/pages/International-Justice-Mission-Nederland/196678880377286, Twitter: https://twitter.com/IJMnl
Youtube: http://www.youtube.com/intljusticemission
– Voor wie meer lezen wil:
* The Locust Effect, Gary Haugen (niet vertaald in het nederlands)
* Ruim baan voor gerechtigheid, Tim Keller
* Vrijheid voor Linh, Garry Haugen
Nog een paar citaten als toegift
– Al wat nodig is om het kwaad te laten zegevieren zijn goede mensen die niets doen.
(toegeschreven aan) Edmund Burke (1729-97)
– Ben je niet rechtvaardig, dan ben je niet werkelijk gerechtvaardigd door geloof
Tim Keller
– We are called to be part of God’s new creation, called to be agents of that new creation here and now. We are called to model and display that new creation in symphonies and family life, in restorative justice and poetry, in holiness and service to the poor, in politics and painting.
Tom Wright
– Moge God je zegenen met ontevredenheid over gemakkelijke antwoorden, halve waarheden, en oppervlakkige relaties, opdat jij onverschrokken de waarheid mag zoeken en liefde diep in je hart.
Moge God je zegenen met woede over onrechtvaardigheid, onderdrukking en uitbuiting van mensen, opdat jij onophoudelijk mag werken aan rechtvaardigheid, vrijheid en vrede voor allen. (…)
Moge God je zegenen met genoeg dwaasheid om te geloven dat jij het verschil kan maken in deze wereld, opdat je door Gods genade, kan doen wat anderen voor onmogelijk houden.
uit een bestaande zegen vaak toegeschreven aan Franciscus van Assisi